Sebze Bahçesinde Damlama Sulama Bölgelemesi: Vana, Debi ve Program Planı

Güncelleme:

Bahçe alan krokisinde sulama planlaması için kaydedilecek bilgiler.
Kavramsal kayıt şemasıdır; uygulama projesi yerine geçmez.

Damlama sulama bölgeleme, bahçenin hangi bölümlerinin aynı anda ve aynı programla çalışacağını belirlemektir. Karar yalnız alanı eşit parçalara bölmekten ibaret değildir. Bitki grupları, toprak koşulları, hatların nominal debisi, su kaynağının çalışma kapasitesi ve kullanılabilir sulama zamanı birlikte değerlendirilir. İyi bir bölge planında her vana, krokide açıkça tanımlanmış bir alana karşılık gelir.

Örneğin yan yana duran altı sebze yatağı geometrik olarak tek bir grup gibi görünebilir. Fakat üçünde yeni dikim, ikisinde gelişmiş bitkiler, birinde henüz kullanılmayan toprak bulunuyorsa işletme beklentileri farklılaşır. Hepsini aynı anda çalıştırmak kolay olabilir; ayrı kontrol ise ihtiyaçlara göre program yapmayı sağlar. Hangisinin uygun olduğu, su ve zaman hesabıyla birlikte belirlenir.

Bu yazıda kullanılan süreler ve debiler örnektir. Belirli sebzeler için sabit sulama dakikası önerilmemektedir. Önce donanımın ne yapacağını hesaplayacak, ardından programın bitki ve toprağa uygunluğunun nasıl değerlendirileceğini ayıracağız. Böylece kontrol cihazındaki bir ayarın bahçede hangi miktar ve hangi alana karşılık geldiği anlaşılır hale gelir.

Bölge, hat ve program arasındaki fark

Hat, suyun damlatıcılara ulaştığı boru düzeninin bir parçasıdır. Bölge, birlikte açılıp kapanan bir veya daha fazla hattı kapsar. Program ise hangi gün, hangi başlangıçta ve ne kadar süre çalışılacağını tanımlar. Bu kavramlar birbirine bağlıdır, ancak aynı şey değildir. Bir bölgede birçok hat bulunabilir; bir kontrol cihazında birden fazla program olabilir.

Bahçe krokisinde fiziksel bölgeleri A, B ve C olarak kodlayın. Kontrol ünitesindeki istasyon numarasını bu kodla eşleştirin. Örneğin “istasyon 1 = A bölgesi = doğudaki üç yatak” gibi açık bir eşleşme kurulur. “Birinci program” ile “birinci vana” adlarını birbirinin yerine kullanmak, yanlış alanın ayarlanmasına neden olabilir.

Programların çalışma biçimi cihaz modeline bağlıdır. Bazı ayarlarda bir başlangıç bütün programdaki istasyonları sırayla yürütür. Bu nedenle her yatağa ayrı başlangıç saati girmek gerektiğini varsaymayın. Ürünün belgesini kontrol edin ve ayardan sonra gerçek davranışı gözleyin. Ekranda doğru görünen adlar, fiziksel vana eşleşmesini tek başına doğrulamaz.

Bitki ihtiyacı ile donanım kapasitesini ayrı inceleyin

Bir bölgenin teknik olarak çalışabilmesi, o bölgedeki bütün bitkilerin aynı program için uygun olduğu anlamına gelmez. Tersine, benzer sulama ihtiyacı olan bitkilerin toplam debisi tek seferde beslenemeyebilir. Bu iki soruyu ayrı cevaplayın: aynı programı paylaşmaları uygun mu ve aynı anda gerekli çalışma koşullarında beslenebiliyorlar mı?

Minnesota Üniversitesi, sebze sulamasında gelişim dönemi, toprak nemi ve su yönetiminin birlikte ele alınmasını vurgular. Sabit takvim, yerinde nem izleme veya su dengesi gibi yaklaşımları ayrı yöntemler olarak açıklar. Sebzeler için sulama stratejileri, kontrol cihazındaki dakikanın kararın tamamı olmadığını gösterir.

Önce yatak gruplarını kullanım biçimine göre listeleyin. Yeni dikim, farklı gelişim dönemi, açık veya örtülü alan, farklı toprak gibi belirgin farkları not edin. Bu bilgiler tek başına otomatik bölge sayısı üretmez; agronomik ve teknik değerlendirmeye girdi sağlar. Bilinmeyen bilgileri tahmin ederek kesinleştirmeyin.

Her yatağın debisini tabloya alın

Aynı damlatıcıya sahip hatlarda nominal debi, çıkış sayısı ile birim debinin çarpımıdır. Farklı ürünler varsa her grubu ayrı hesaplayın. Yatakların sadece metrekarelerini yazmak debi tablosu için yeterli değildir. Damlama borusu metrajı, damlatıcı aralığı ve birim debi bilinmelidir. Ayrık damlatıcılarda fiili çalışan adet sayılır.

Örnek olarak A1 yatağında nominal 120, A2 yatağında 160, A3 yatağında 120 litre/saat hesaplanmış olsun. Bu üç yatak aynı anda çalışırsa toplam 400 litre/saat talep oluşur. A2 daha sonra genişletilip 240 litre/saate çıkarsa bölgenin güncel toplamı 480 litre/saat olur. Eski plana göre program yapmak, sistemin bugünkü durumunu yansıtmaz.

Örnek yatak ve bölge debi çizelgesi
Yatak Örnek nominal debi Bölge Not
A1 120 litre/saat A Mevcut yerleşim
A2 160 litre/saat A Değişiklikte yeniden hesaplanır
A3 120 litre/saat A Aynı anda çalışır
A toplamı 400 litre/saat A Üç yatağın toplamı

Kaynak kapasitesini açık musluk görüntüsüyle sınırlamayın

Bahçeye gelen suyun kullanılabilir kapasitesi, sistemin gerekli çalışma koşullarında değerlendirilir. Sadece açık muslukta hızlı akan suyu görmek, bütün bölgelerin aynı anda uygun basınçta çalışacağını kanıtlamaz. Teknik değerlendirmede basınç ve debi birlikte ele alınır. Rain Bird de bölge kapasitesi değerlendirmesinde her iki bilgiyi gerekli başlangıç olarak gösterir. Üreticinin bölge kapasitesi açıklaması bu ayrımı anlatır.

Kaynak günün farklı saatlerinde değişiyorsa ölçüm zamanlarını kaydedin. Depolu sistemde doluluk ve dolum koşulları da önemlidir. En yüksek gözlenen tek değeri bütün gün geçerli kabul etmek yerine çalışma aralığını teknik değerlendiriciye iletin. Pompalı düzenlerde ilgili pompa belgesi ve tesisat koşulları birlikte incelenir.

Kullanılabilir kapasiteye ilişkin doğrulanmamış bir rakam varsa tabloda “varsayım” olarak işaretleyin. Tahmini değerle kurulan örnek plan, nihai kurulum onayı değildir. Bu ayrımı açık tutmak, daha sonra malzeme siparişinin hangi bilgiye dayandığını görmeyi sağlar.

Geometrik olarak eşit bölgeler her zaman eşit debili olmaz

İki alanın metrekaresi aynı olabilir; ancak hat aralığı, damlatıcı sayısı ve ürün tipi farklıysa debileri değişir. Yirmi metrekarelik bir yatakta iki hat, aynı büyüklükte başka bir yatakta dört hat bulunabilir. Bütün çıkışlar aynı olsa bile ikinci düzenin nominal talebi daha fazla olacaktır. Bu nedenle bahçeyi yalnız cetvelle ikiye bölmek yeterli hesap değildir.

Örnek olarak sol bölge 300 litre/saat, sağ bölge 600 litre/saat talep etsin. İkisine de 30 dakika verildiğinde uygulanan miktarlar sırasıyla 150 ve 300 litredir. Aynı süre, aynı su miktarı anlamına gelmez. Aynı miktarın iki bölge için uygun olduğu da ayrıca varsayılmamalıdır.

Plan üzerinde alan, nominal debi ve amaçlanan bitki grubu ayrı bilgiler olarak bulunmalıdır. Bu üç veri birlikte okunduğunda farklılıklar açıklanabilir hale gelir. Kullanıcı yalnız “iki eşit bölge” ifadesini görürse neden farklı süreler uygulandığını anlamayabilir.

Örnek 1: üç bölgenin sırayla çalışması

A bölgesinin nominal debisi 400 litre/saat ve çalışma süresi 30 dakika olsun. B bölgesini 600 litre/saat ve 20 dakika, C bölgesini 300 litre/saat ve 40 dakika kabul edelim. Her birinin örnek uygulama miktarı 200 litredir. Farklı süreler, farklı debilerin aynı örnek hacme dönüştürülmesinden kaynaklanır; bitki ihtiyacı tavsiyesi değildir.

Bölgeler sırayla ve arada bekleme olmadan çalışırsa toplam süre 90 dakika, toplam su miktarı 600 litredir. Bu sırada talep, bütün süre boyunca 1.300 litre/saat değildir. Her aşamada ilgili bölgenin debisi geçerlidir. En yüksek bölge debisi 600 litre/saat olsa da teknik donanımın uygunluğu yalnız bu rakamla sınırlı değerlendirilmez.

Örnek sıralı çalışma hesabı
Bölge Debi Süre Uygulanan örnek hacim
A 400 litre/saat 30 dakika 200 litre
B 600 litre/saat 20 dakika 200 litre
C 300 litre/saat 40 dakika 200 litre
Toplam Aynı anda toplanmaz 90 dakika 600 litre

Örnek 2: eş zamanlı çalışma hesabı

Önceki örnekte A ve C bölgelerini aynı anda açarsanız nominal talepler toplanır: 400 + 300 = 700 litre/saat. A otuzuncu dakikada kapanıp C on dakika daha devam ederse ilk bölümde 700, son bölümde 300 litre/saat talep vardır. Toplam uygulanan miktar yine A için 200, C için 200 litre olur; zaman çizelgesi değişmiştir.

Bu yöntem yalnız donanım, kontrol cihazı ve su kaynağı eş zamanlı çalışmaya uygun tasarlanmışsa değerlendirilir. Cihazın iki vanayı açabilmesi, kaynağın o anda uygun debi ve basıncı sağlayabildiğini kanıtlamaz. Kontrol kapasitesi ile hidrolik kapasite ayrı konulardır. İkisi de doğrulanmadan programlar üst üste bindirilmemelidir.

Teknik olarak uygun olmadığı halde aynı anda çalışma ayarı yapmak, son hatlarda akış düşmesine yol açabilecek bir çalışma senaryosu oluşturabilir. Sorun ortaya çıktığında yalnız damlatıcıları değiştirmek yerine program çakışması da kontrol edilir. Gerçek açık vana listesi bu yüzden arıza dosyasının önemli parçasıdır.

Başlangıç saati ile istasyon süresini karıştırmayın

Bazı kontrol cihazlarında bir program başlangıcı, o programdaki istasyonların sırayla çalışmasını başlatır. Her istasyon için ayrı başlangıç girmek, istenmeden programın tekrar etmesine neden olabilir. Hunter’ın tekrar çalışan sistemler açıklaması bu karışıklığı ele alır. Programın yeniden başlamasıyla ilgili üretici açıklaması, cihaz modelinin talimatını kontrol etmenin önemini gösterir.

Örnek olarak üç bölgeyi sırayla çalıştıran bir programa 06.00, 06.30 ve 07.00 başlangıçları yazıldığında bunun üç bölgeye tek tek atanmış saatler olduğu varsayılmamalıdır. Cihazın çalışma mantığına göre bütün programın tekrar başlatılması söz konusu olabilir. Ayarı yapmadan önce ekrandaki alanın neyi tanımladığını belgeden doğrulayın.

Program kurulduktan sonra bir deneme çevrimi izleyin. Hangi vana açılıyor, kaç dakika kalıyor, sonra hangi bölgeye geçiyor? Bu gözlem fiziksel eşleşmeyi ve program mantığını doğrular. Kullanılmayan program ve başlangıçların durumunu da kontrol edin; sadece görünen ilk ekranı incelemek yeterli olmayabilir.

Sulama penceresi yeterli mi?

Günün sulamaya ayrılabilen saatleri sınırlıysa toplam çalışma süresini hesaplayın. Örneğin 05.00–07.00 arasında 120 dakikalık bir pencereniz olsun. Bölgelerin süreleri 30, 20 ve 40 dakika ise toplam 90 dakikadır. Arada ikişer beş dakikalık bekleme uygulanıyorsa toplam takvim süresi 100 dakika olur. Bekleme, su verilen süreyle karıştırılmamalıdır.

Yeni bir 35 dakikalık bölge eklendiğinde toplam 135 dakikaya çıkarsa örnek pencere aşılır. Bu durumda yalnız başlangıcı aynı bırakıp son bölgenin sığacağını varsayamazsınız. Bölgeleme, program sırası, kullanılabilir zaman ve gerçek ihtiyaçlar yeniden değerlendirilir. Süreleri keyfi kısaltmak, bitkinin ihtiyaç hesabını ortadan kaldırmaz.

Takvim penceresini gerçek cihaz davranışıyla karşılaştırın. Program çakışınca beklemeye alan veya farklı şekilde yöneten cihazlar olabilir. Model belgesi okunmadan planlanan saatin her zaman fiili başlangıç olacağı varsayılmamalıdır. Günlük çalışma kaydı bu farkı görünür kılar.

Depolu sistemde giriş ve çıkışı ayrı hesaplayın

Depoda kullanılabilir 800 litre olduğunu ve örnek programın 600 litre kullandığını düşünelim. Basit hacim karşılaştırmasında 200 litre kalır. Ancak depo sulama sırasında doluyorsa giriş hacmi ayrıca, başka kullanımlar varsa onların çıkışı ayrıca kaydedilir. Yalnız seviye farkı, damlama tüketiminin tamamını göstermeyebilir.

Örneğin çevrim boyunca 150 litre giriş, 600 litre sulama çıkışı varsa net azalma 450 litredir. Başlangıç 800 litre olduğunda bitiş 350 litre olur. Bu hesap için kullanılabilir hacmin doğru belirlenmesi ve ölçüm döneminin açık olması gerekir. Depo etiketindeki toplam hacim ile fiilen kullanılabilen hacim aynı kabul edilmemelidir.

Bir sonraki çevrime kadar deponun yeterince dolup dolmadığı program planının parçasıdır. Sadece ilk sabah başarılı çalışması, gün içindeki tekrarların da aynı koşulda gerçekleşeceğini kanıtlamaz. Besleme sürekliliği teknik olarak kontrol edilir; pompa ve diğer donanımın çalışma sınırlarına uyulur.

Boş yatak ve yeni dikim için ayrı işletme kararı

Sezon boyunca bazı yataklar boş kalabilir veya farklı zamanda dikilebilir. Kullanılmayan yatağın aynı programda gereksiz çalışması tüketim hesabını etkiler. Hangi hattın geçici olarak kapatıldığı krokide ve program kaydında belirtilmelidir. Uygun bağlantı ve vana düzeni kullanılır; boruyu gelişigüzel ezerek kapatma yöntemine güvenilmez.

Yeni dikim başladığında eski süreyi otomatik açmak yerine bitki ve toprağın mevcut durumu değerlendirilir. Geçici elle sulama yapılıyorsa bu miktar mümkün olduğunca kayda eklenir. Aksi halde otomatik sistemin verdiği su ile toplam uygulama karışabilir. Kayıt, aynı yatağa iki farklı kişi tarafından su verildiğinde özellikle yararlıdır.

Yatak değişikliklerinin sık olduğu bahçelerde etiketlerin kolay güncellenmesi önemlidir. Kalıcı vana kodu değişmez, fakat o bölgedeki ürün veya gelişim notu değişebilir. Donanım kimliği ile sezonluk kullanım bilgisini ayrı tutmak, sonraki yıl aynı sistemi yeniden anlamayı kolaylaştırır.

Örtülü alan ile açık alanı aynı yağış kararıyla yönetmeyin

Açık bahçeye düşen yağmur, sera veya örtü altındaki yatağa aynı biçimde ulaşmayabilir. Program değerlendirmesinde bu fark açıkça yer almalıdır. Bir yağış sensörünün bütün bölgeleri durdurduğu kurulumda, hangi alanların gerçekten yağış aldığı düşünülmelidir. Sensörün bağlanma ve programlara etkisi cihaz belgesinden doğrulanır.

Burada amaç sensörü devre dışı bırakmayı önermek değildir. Doğru kontrol düzeninin bölge koşullarına uygun olması gerektiğini göstermektir. Açık ve örtülü alanları krokide farklı renkle göstermek, tek bir hava bilgisiyle bütün bahçeye karar verilmesinin sınırını açık eder. Her bölgenin gerçek toprak nemi ayrıca değerlendirilir.

Yağış sonrası atlanan veya devam eden çevrimleri kaydedin. Böylece programın neden değiştiği görünür olur. Haftalık tüketim düşmüşse bunun bitkinin daha az su istemesi, yağış nedeniyle iptal veya hat arızası gibi farklı nedenlerden hangisiyle ilişkili olduğu araştırılabilir.

Manuel çalıştırmaları günlük toplamdan çıkarmayın

Kontrol ünitesinde yazılı program, gerçek tüketimin yalnız otomatik bölümünü gösteriyor olabilir. Bakım, deneme veya elle verilen ek sulama da aynı günün toplamına eklenir. Örneğin normal çevrim 600 litre, bakım denemesi 80 litre ve manuel uygulama 40 litre ise günün toplamı 720 litredir. Program tablosunda yalnız 600 yazması sayaç farkını açıklamaz.

Manuel çalıştırma için tarih, bölge ve süreyi kaydetmek yeterli başlangıç sağlar. Debi biliniyorsa yaklaşık hacim hesaplanır; bilinmiyorsa ölçülmemiş olduğu belirtilir. Tahmini miktarı kesin sayaç ölçümü gibi sunmayın. Veri türlerini ayırmak, sonraki değerlendirmede hangi sayının ne kadar güvenilir olduğunu gösterir.

Deneme sonunda cihazın normal çalışma durumuna döndüğünü doğrulayın. Geçici süreler veya manuel açık vana günlük programı etkileyebilir. Sistemi birden fazla kişi kullanıyorsa kısa bir işlem kaydı, aynı gün gereksiz tekrar sulamasını önlemeye yardımcı olur.

Mevsimsel ayar bütün bölgeleri nasıl etkiliyor?

Bazı kontrol cihazlarında süreleri yüzdeyle değiştiren ayarlar bulunabilir. Bu özellik mevcutsa hangi programları etkilediğini model belgesinden öğrenin. Yüzde ayarı, bütün bitkilerin ihtiyacının aynı oranda değiştiğini kanıtlamaz; yalnız donanımın süreleri nasıl değiştirdiğini anlatır. Bölge koşulları ayrıca değerlendirilir.

Örnek olarak 30 dakikalık temel süre yüzde 80 uygulanırsa 24 dakika olur. Aynı debide örnek su miktarı da süreyle aynı oranda değişir. Ancak aynı gün ikinci bir başlangıç etkinse günlük toplam başka olacaktır. Yüzde ayarını, başlangıç sayısını ve temel süreyi birlikte görmeden uygulanan miktar hesaplanamaz.

Değişiklikten önce programın bir kopyasını veya ekran fotoğraflarını saklamak yararlıdır. Hangi tarihte hangi gerekçeyle ayar değiştiği not edilir. Geri dönüş gerektiğinde ezberden eski değerler tahmin edilmez. Ayarın etkisi gerçek bir çevrimle ve gerekirse sayaçla doğrulanır.

Bir bölgede farklı debili ürünler varsa

Farklı damlatıcılar aynı bölgede kullanılacaksa her grubun nominal ve gerçek debisi bilinmelidir. Aynı dakika, her çıkıştan aynı litre anlamına gelmez. Ayarlanabilir çıkışlarda kullanıcı müdahalesiyle debi değişebilir. Bu düzenin takip edilebilirliği ve program uygunluğu teknik olarak değerlendirilir.

Örnek olarak elli adet 2 litre/saat ve yirmi adet 4 litre/saat çıkış birlikte 180 litre/saat nominal talep oluşturur. Otuz dakikada toplam 90 litre uygulanır. Fakat düşük debili tek çıkış 1 litre, yüksek debili tek çıkış 2 litre verir. Bölge toplamı doğru olsa bile bitki başına dağılım farklıdır.

Karışık ürün bulunan bölgeleri krokide veya etiketlerde tanımlayın. Bakımda yanlış debili parçayla değişim yapılmaması için yedekleri model koduyla saklayın. Ürün değişikliği olduğunda toplam debi ve ilgili bitkinin aldığı miktar tekrar hesaplanır.

Program ile saha eşleşmesini denetleyin

Kurulum veya büyük değişiklik sonrasında her istasyonu kısa ve kontrollü biçimde çalıştırıp hangi fiziksel alanın açıldığını kaydedin. Ekrandaki ad ile vana kutusundaki etiket ve kroki aynı olmalıdır. Bir kablo veya boru değişikliğinden sonra eski numaraların doğru kaldığını varsaymak yanlış yatağın programlanmasına neden olabilir.

Denetim formuna başlangıç saati, fiili açılan bölge, kapanma ve sonraki geçişi yazabilirsiniz. Sistem sırasında beklenmeyen ikinci vana açılırsa bunun program özelliği mi yoksa başka bir sorun mu olduğu model ve tesisat üzerinden incelenir. Elektrik bağlantıları yetkin kişi tarafından değerlendirilmelidir; yazılım ekranındaki ayar değişikliği bütün donanım sorunlarını çözmez.

Kontrol bittikten sonra geçici isimleri kalıcı ve anlaşılır adlarla değiştirin. “Test 1” gibi adlar uzun süre kaldığında kullanıcı hangi alanı yönettiğini unutur. “Doğu yatakları” veya “Örtülü alan” gibi saha karşılığı açık adlar, numarayla birlikte kullanıldığında daha yararlıdır.

Günlük toplam ile tek çevrimi ayrı gösterin

Bir programın toplamı 600 litre ise bunun günde bir kez mi, iki kez mi çalıştığı sonucu değiştirir. Bir kez çalışmada günlük 600 litre, iki aynı çevrimde 1.200 litre oluşur. Bu basit ayrım kontrol ekranında birden fazla başlangıç bulunduğunda özellikle önemlidir. Çizelgede “çevrim başına hacim” ve “günlük toplam” için iki ayrı sütun açmak karışıklığı azaltır.

Haftalık hesapta her günün aynı olduğunu varsaymayın. Örnek olarak A programı haftada dört gün, her gün bir kez 600 litre kullanıyorsa haftalık toplam 2.400 litredir. İki ek günde yalnız 200 litrelik başka bir bölge çalışıyorsa genel toplam 2.800 litre olur. Bütün haftaya en yoğun günün tüketimini yediyle çarparak tahmin yapmak burada yanlış sonuç verir.

Gerçekleşen program, planlanandan farklı olabilir. Yağış nedeniyle bir çevrim iptal edilmiş, kullanıcı elle ikinci bir çevrim başlatmış veya bakım sırasında bölge daha uzun çalışmış olabilir. Plan tablosu ile gerçekleşen kayıt yan yana tutulduğunda fark açıklanabilir. Sayaç toplamı, bu farklılıkları araştırmak için yararlı bir kontrol değeridir; bütün farkları doğrudan kaçak diye yorumlamayın.

Toplam süreyi çevrimlere bölmek neyi değiştirir?

Bir bölgenin toplam çalışma süresi otuz dakika ise bunu tek otuz dakikalık çevrim veya iki on beş dakikalık çevrim olarak yazabilirsiniz. Sabit debi varsayımıyla toplam uygulanan hacim aynıdır. Örneğin 400 litre/saat için iki durumda da 200 litre hesaplanır. Fakat zaman içindeki uygulama biçimi değişir; bunun toprak ve bitki için uygunluğu ayrıca değerlendirilir.

İki çevrim arasına yirmi dakika bekleme eklendiğinde toplam takvim süresi elli dakika olur. Sulama süresi hâlâ otuz dakikadır; yirmi dakikalık bekleme su miktarı hesabına eklenmez. Zaman çizelgesinde aktif sulama ve bekleme farklı renkle gösterilirse kullanılabilir pencerenin ne kadarının dolduğu açıkça görülür.

Bu örnek bütün damlama bölgelerinin bölünmüş çevrimle çalıştırılması gerektiğini söylemez. Cihazın bu düzeni nasıl desteklediği ve uygulamanın gerçek koşullarda nasıl davrandığı doğrulanmalıdır. Çok kısa çevrimlerde ilk dolum davranışı gibi unsurlar da değerlendirmeyi etkileyebilir. Matematiksel eşitlik, sahadaki bütün ayrıntıların aynı olduğu anlamına gelmez.

Program değişikliğini kabul ederken bir kontrol satırı ekleyin

Yeni süreler girildikten sonra eski ve yeni günlük toplamları karşılaştırın. Örneğin A bölgesi otuzdan yirmi dört dakikaya, B bölgesi yirmiden yirmi beş dakikaya değişmişse bütün sistemin aynı oranda azaldığı söylenemez. Her bölgenin debisiyle yeni miktar ayrı hesaplanır. Bir süre azalırken başka süre arttığı için genel etki toplam üzerinden görülmelidir.

Örnekte A, 400 litre/saatle 160 litre; B, 600 litre/saatle 250 litre verir. Önceki toplamları 400 litre iken yeni toplam 410 litredir. Kullanıcı bir bölgenin süresini kısalttığı için tüketimin mutlaka düştüğünü düşünmemelidir. Bu karşılaştırma yalnız miktar hesabıdır; yeni programın uygunluğu yerel ihtiyaçlar ve gözlemlerle değerlendirilir.

Sık sorulan sorular

Kaç yatak bir vanaya bağlanabilir?

Yatak sayısı tek başına yeterli değildir. Her yatağın debisi, birlikte çalışma koşulu, su kaynağı, donanım ve program ihtiyacı değerlendirilir. Üç yüksek debili yatak, daha fazla sayıdaki küçük yataktan farklı talep oluşturabilir.

Bölgeleri sırayla çalıştırmak daha az su mu kullanır?

Aynı çıkışlar aynı süre boyunca aynı debide çalışırsa toplam miktar değişmez; zaman içindeki eş zamanlı talep değişir. Gerçekte debi ve çalışma koşulları farklılaşabileceği için sonucun ölçümle doğrulanması gerekir.

Bir başlangıç saati yalnız bir vanayı mı çalıştırır?

Bu davranış kontrol cihazının program mantığına bağlıdır. Bazı modellerde bir program başlangıcı bütün atanmış istasyonları sırayla çalıştırır. Model belgesini okuyun ve deneme çevriminde fiziksel davranışı doğrulayın.

Boş yatağı kapatınca diğerlerini aynı şekilde bırakabilir miyim?

Toplam çalışma debisi değişir. Donanımın çalışma aralığı ve kalan çıkışların gerçek durumu kontrol edilir. Programın bitki açısından uygunluğu da ayrıca değerlendirilir; yalnız vana kapatılmış olması bütün sonuçları açıklamaz.

Her bölgeye eşit dakika vermek doğru mu?

Debiler ve bitki koşulları farklıysa eşit süre farklı miktarlar ve farklı sonuçlar oluşturur. Süre, hedeflenen uygulama miktarı ve gerçek debiyle ilişkilendirilir. Hedef miktar ise yerel bitki ve toprak değerlendirmesiyle belirlenir.

Kullanıcıya anlaşılır bir çalışma çizelgesi bırakın

Planı başka bir kişiye devrederken yalnız telefon uygulamasının ekranını göstermeyin. Vanaların sahadaki yerini, normal çalışma sırasını ve bir sorun görüldüğünde hangi bölgenin nasıl tanımlanacağını da anlatın. Kullanıcı, geçici deneme ile kalıcı program değişikliğini ayırt edebilmelidir. Değişikliklerin tarihli kaydı tutulursa sonraki bakımda eski ayarın neden değiştirildiği unutulmaz.

Son denemede bütün bölgelerin kapanmasını da gözleyin. Programın başlaması kadar tamamlanması önemlidir. İşlem bittiğinde açık kalan bir vana varsa bu durum normal çizelgeyle açıklanamaz ve ilgili donanım değerlendirilmelidir.

Son planda bölge kodu, fiziksel alan, nominal ve ölçülmüş debi, süre, etkin günler ve başlangıç mantığı açık olmalıdır. Hangi bilgilerin varsayım, hangilerinin ölçüm olduğu belirtilir. Donanım değiştiğinde plan güncellenir. Bu çizelge, yalnız kurulum gününde değil sezon içindeki değişikliklerde de kullanılabilir olmalıdır.

İletişim sayfasından yatak krokisi ve kaynak bilgilerinizle bölge planı için bilgi isteyebilirsiniz. Hesap ayrıntıları için su tüketimi ve basınç ve debi kontrolü yazılarını birlikte inceleyin. Nihai program, teknik kapasite ile bitki ve toprak koşullarının birlikte değerlendirilmesiyle oluşturulur.

Kaynaklar

  1. University of Minnesota – Irrigation Strategies for Vegetables (yeni sekmede açılır)
  2. Rain Bird – Zone Pressure and Flow Capacity (yeni sekmede açılır)
  3. Hunter – Why Does My System Turn On Again? (yeni sekmede açılır)
Meyve Ağaçlarında Damlatıcı Yerleşimi: Fidan Büyüdükçe Sulama Nasıl Değişir?
Damlama Sulamada Su Kaçağı: Boru, Rakor ve Damlatıcı Bağlantıları Nasıl Kontrol Edilir?
Sepetim
Dilek listesi
Son Görüntülenen
Kategoriler